Festival donosi pošteni presjek najprovokativnijeg i najozbiljnijeg u novijoj filmskoj produkciji
Projekcijom švedskog filma “Razumno rješenje” redatelja Jonasa Bergmarka ove nedjelje u Zagrebu počinje osmi Zagreb Film Festival. Posvećen i ove godine prvim i drugim filmovima novih ili mladih autora, ZFF donosi zanimljiv glavni igrani program, niz interesantnih popratnih atrakcija, te ovogodišnji “dragulj u kruni” - jaki i zvučni dokumentarni program.
U igranom dugometražnom programu ove je godine 12 filmova autora čije smo radove već gledali u Zagrebu, poput Kanađanina Xaviera Dolana ili novozelandskog Maora Taike Waititija.
Središnja atrakcija nesumnjivo je pobjednik Sundancea “Winter’s Bone” redateljice Debre Granik, no tu je još i niz drugih filmova s jakim festivalskim referencama poput švedskog “Sebbe”, “Kad odemo” Nijemca Fea Aladaga ili pak sarajevskog pobjednika, filma “Tilva Roš” srpskog režisera Nikole Ležaića.
Dolazi i Tanović
Od filmova iz regije tu je i “Cirkus Columbia”, novi film bosanskog oskarovca Danisa Tanovića, čija će hrvatska premijera zatvoriti festival. U glavnom programu je i jedan hrvatski film, kontroverzni “japijevski Deliverance”, film “Šuma summarum” Ivana Gorana Viteza. Dokumentarni program pravi je udarni konj ovogodišnjeg ZFF-a. Među 18 odabranih naslova dva su osobito glasovita - pobjednik Sundancea “Restrepo” i “Exit Through the Gift Shop” zagonetnog grafitera Banksyja. Tu je - međutim - i film “Colony” Iraca Gunna i McDonnella o misterioznoj pošasti koja globalno ubija pčele, kao i hrvatski “doks” “Ciklusi” Vladimira Gojuna.
Prvi Knjazov film
Hrvatski program “Kockice” zadnjih se godina pretvorio u najpopularniju odskočnu dasku za nove režisere. Ove godine predstavlja dva zanimljiva debitanta: Roberta Knjaza (“Dečko iz susjedstva”), i hitmejkera Brunu Ankovića (“Popravilište za roditelje”).
Popratnih je programa obilje. Uz standardne poput dječje Bibijade i Velikih 5 te retrospektivu debitantskih filmova velikih režisera koja je ove godine posvećena Nijemcima, tu je intrigatni program “Film: protest”. Osim retrospektive dokumentaraca o političkim prosvjedima, program donosi i novi hrvatski aktivistički video, niz filmića o Varšavskoj i blokadi fakulteta, pa i film “Kulmerovi dvori” o aktivistima koji žele prenoćiti u Todorićevoj vili nominalno urbanistički definiranoj kao - hotel.
Odustali od SC-a
Novi je i program “Strano, a naše” koji prikazuje strane filmove u kojima se pojavljuju sve traženiji hrvatski glumci. Tako ćemo vidjeti Mariju Škaričić u njemačkom filmu “Shehada”, Bojana Navojca u danskom filmu “Izbavi nas od zla”, te Krešimira Mikića u bugarskom “Prognoza”. Na koncu, tu je i retrospektiva jedne od najuglednijih svjetskih filmskih škola - one “Sam Spiegel” iz Tel Aviva. Novost osmog ZFF-a je i promjena lokacije. Direkcija je odustala od zapuštenog SC-a, pa se festival seli u kina Europa, Tuškanac i Plesni centar, a dijelom i preko Save, u MSU.
Pobjednik Sundancea i najbolji američki film posljednjih godina
Zimska kost (Debra Granik, SAD) - Ovogodišnji pobjednik igranog programa Sundancea, “Winter’s Bone”, najbolji je američki film koji sam vidio posljednjih nekoliko godina. Smješten među siromašne bijelce s gorja Ozark koji uglavnom žive tako što kuhaju amfetamin, film pripovijeda o djevojci koja mora pronaći svog oca - bjegunca od zakona - jer će inače izgubiti kuću koju je otac položio kao kauciju.
Pobjednik Sarajeva pričom o skejterima otkriva Bor kao kulturni centar Srbije
Tilva Roš (Nikola Ležaić, Srbija) - Film debitanta Ležaića ove je godine iznenadio pobjedom u Sarajevu i pretvorio Bor u svojevrsni grad-fenomen: nakon Goribora i Novkovićeve “Rudarske opere”, izgleda da se ovaj rudarski gradić pretvara u kulturni centar Srbije.
Novi film redatelja hita ‘Ubio sam majku’
Izmišljene ljubavi (Xavier Dolan, Kanada) - Kvebečki vunderkind Xavier Dolan predstavio se lani na ZFF-u takoreći kao tinejdžer , filmom ”Ubio sam svoju majku” koji je osvojio i nagradu. “Les amours imaginaires” film je o najboljim prijateljima - mladiću i djevojci - koji se fatalno zaljube u istu osobu, ljepuškastog klipana. Dolan ponovo sam glumi glavnu ulogu, film je opet i “teen” i “queer” i mladenački svjež, te formalnom virtuoznošću nadmašuje otrcanu temu.
Život na najopasnijem položaju američke vojske u Afganistanu
Restrepo (Tim Hetherington, Sebastian Junger, SAD) - Dokumentarac Hetheringtona i Jungera osvojio je glavnu nagradu Sundancea u dokumentarnoj konkurenciji. Film prati postrojbu američkih vojnika na udaljenom, opasnom položaju u afganistanskoj dolini Korengal. Nije riječ o političkom dokumentarcu, nego pokušaju da se rat predstavi “iz prvog lica”.
Odličan film o tinejdžeru koji tone u psihozu
Sebbe (Babak Najafi, Švedska) - Najafijev film “Sebbe” ove je zime u Berlinu osvojio nagradu za najbolji debitantski film. Debitantska nagrada na velikom A festivalu uvijek je jaka preporuka, a oni koji su “Sebbe” vidjeli tvrde da je film zaslužuje. “Sebbe” je film o usamljenom tinejdžeru koji živi sam s majkom i tone u psihičku krizu.
Banksyjeva satira o komercijalizaciji umjetnosti
Uradi i bježi/Exit Through the Gift Shop (Banksy, V, Britanija) - Kako snimiti film o grafiteru koji pomno čuva anonimnost i ne odaje identitet? Banksy je taj problem riješio tako da je film koncipirao kao duhovitu postmodernu dosjetku: film prati režisera koji želi snimiti film o Banksyju, a Banksy za to vrijeme priprema psinu kojom će se narugati umjetničko-galerističkom biznisu. Originalni naslov (“Izlaz kroz muzejski dućan”) satira je na komercijalizaciju umjetnosti.
Aktivistički filmovi
Program Protest - Riječ je o programu koji uključuje filmove o političkim prosvjedima, u rasponu od novog hrvatskog aktivističkog videa pa do filma Fadila Hadžića “Protest” (1967), zanimljivog i zaboravljenog domaćeg klasika. Pažnju skreće i film “Rušenje diktatora” Amerikanca Stevea Yorka o rušenju Miloševića, uz predavanje beogradskog odvjetnika Srđe Popovića.
Pet debija slavnih njemačkih redatelja
Program Prvi film - Retrospektivni program donosi debitantske filmove petorice slavnih Nijemaca od kojih je jedan (Wolgang Petersen) odavno u Hollywoodu. Vrhunac je briljantni “Eksperiment” Olivera Hirschbiegala, a prvi put možemo vidjeti film Toma Tykwera, “Smrtonosnu Mariju” iz 1993.
