BERLIN - Na današnji dan prije 20 godina pao je Berlinski zid. Sagrađen tek 1961, postao je najtipičniji egzemplar „željezne zavjese“ „od Danziga do Trsta“, kako je to još 5 ožujka 1946 u Fultonu opisao bivši britanski premijer Winston Churchill.
Poslije 1948 iza „željezne zavjese“ ostale su članice Warszawskog ugovora: SSSR, Njemačka Demokratska Republika (DDR), Poljska, Čehoslovačka, Madžarska, Rumunjska, Bugarska, te Albanija (do 1961, kada se približila Maovoj Kini; Rumunjska se poslije 1968 odalečila od pakta).
Užasan ekonomski napor koji je Sovjetski Savez ulagao u utrku u naoružavanju sa Sjedinjenim Državama Amerike, uzrokovao je osamdesetih kolaps njegove centralistički planirane državne privrede. Mihail Gorbačëv, prvi sovjetski vođa rođen poslije Oktobarske revolucije 1917, na vlasti od 1985, uzalud je pokušao ekonomskom „perestrojkom“ i političkom „glasnošću“ reformirati centralistički sustav, iscrpljen utrkom u naoružanju sa Zapadom. Iz bloka su otpale Poljska, pa Madžarska, a građani Istočne Njemačke počeli su u ljeto 1989 masovno putovati „na odmor“ u Madžarsku i odande u Austriju i Zapadnu Njemačku.
To „glasanje nogama“ navelo je staljinističko vodstvo u Berlinu da raspravlja o otvaranju granica sa Zapadnim Berlinom. Netom se to dočulo, tisuće građana Istočnog Berlina krenule su na drugu stranu Zida, te su ga iste večeri počele rušiti, pa i onaj dio na kojemu je netko sa Zapada, možda iz Bosne, golemim slovima napisao: „Jebo zid!“.
